de Verloskundige

Pijnbehandeling met medicijnen

Voor pijnbehandeling met medicijnen moet je naar het ziekenhuis.

Medicijnen kunnen bijwerkingen hebben en daarom moeten je hartslag, bloeddruk en ademhaling steeds worden gecontroleerd. Ook de hartslag van de baby moet goed in de gaten gehouden worden. De apparatuur daarvoor is alleen in het ziekenhuis beschikbaar. Uitzondering is lachgas. Met lachgas hoeft de conditie van jou en je kindje niet extra gecontroleerd te worden.

Soorten pijnstilling met medicijnen

De volgende behandelingen kan je in het ziekenhuis krijgen:

  • lachgas
  • ruggenprik (epidurale analgesie)
  • injecties met pethidine
  • pompje met remifentanil

Bijwerkingen

Voor alle medicijnen geldt dat zij bijwerkingen kunnen hebben voor jou en voor je baby. De bijwerkingen voor je baby op de lange termijn zijn nog niet goed onderzocht. Ook de effecten op de borstvoeding zijn nog niet helemaal bekend.

Je verloskundige 

De pijnbehandelingen die hier besproken worden, zijn nog niet in elk ziekenhuis te krijgen. Vraag vooraf aan je verloskundige wat in jouw omgeving de mogelijkheden zijn en hoe je dit soort pijnbestrijding kunt regelen. 

Lachgas

Lachgas (Relivopan®) is een mengsel van (di)stikstof(oxide)(N2O) en zuurstof (O2). Je geeft jezelf alleen tijdens een wee lachgas via een mond/neusmasker. Je doet een kapje over je neus en mond, hangt een kinmasker om en ademt het gas in. Na de wee haal je het kapje weer weg en stopt de toediening vanzelf. De verloskundige houdt in de gaten of je het lachgas goed gebruikt.

Klik hier! Voor- en nadelen lachgas

Voordelen van lachgas

  • Lachgas werkt al na 1 minuut
  • Lachgas helpt je goed te ontspannen en zorgt dat je de pijn beter kan verdragen.
  • Met lachgas hoeven de conditie van jou en de baby niet extra gecontroleerd te worden
  • Je maakt de bevalling bewust mee.
  • Nadat je gestopt bent met inhaleren van het lachgas is het lachgas weer snel uit je lichaam verdwenen
  • Lachgas kan je ook in het geboortecentrum krijgen.

Nadelen van lachgas

  • Je kunt je misselijk, duizelig of slaperig voelen. Deze bijwerkingen gaan snel weg wanneer je het kapje loslaat. 
  • Je kunt niet rondlopen
  • Tijdens het persen kan je geen lachgas gebruiken
  • Lachgas is nog weinig beschikbaar. Vraag je verloskundige hoe dat geregeld is in geboortecentra en ziekenhuizen bij jou in de buurt.

Ruggenprik

Een ruggenprik is een injectie in je onderrug met een combinatie van verschillende pijnstillende medicijnen. De anesthesioloog brengt onder plaatselijke verdoving onder in je rug een naald aan. Daarbij moet je je rug bol maken en zoveel mogelijk stil blijven liggen of zitten. Via de naald wordt een dun, soepel slangetje in je rug gebracht. De naald gaat er weer uit, het slangetje blijft zitten. Door dit slangetje krijg je tijdens de hele bevalling pijnstillende medicijnen toegediend. Binnen 15 minuten voel je dat de pijn een stuk minder wordt.

Een ruggenprik heeft op zich weinig effect op de conditie van je kindje. Als er complicaties zijn, bijvoorbeeld door koorts, zijn er wel gevolgen. Je kindje kan dan medicijnen krijgen of moet langer in het ziekenhuis blijven.

Klik hier! Voor- en nadelen ruggenprik

Voordelen van een ruggenprik

  • De meeste vrouwen voelen weinig pijn meer tijdens de weeën
  • De ruggenprik werkt beter dan een injectie met pethidine of een pompje met remifentanil 
  • Je wordt niet slaperig of suf van een ruggenprik en maakt de bevalling dus helemaal mee.

Nadelen van een ruggenprik

  • Soms, bij 5 tot 10 van de 100 vrouwen, werkt een ruggenprik onvoldoende. De ruggenprik wordt dan soms opnieuw uitgevoerd.
  •  Een ruggenprik heeft meer bijwerkingen en gevolgen voor jou en je kindje dan een injectie met pethidine, het pompje met remifentanil, want:.
  • Het persen duurt langer. Daardoor heb je meer kans op een bevalling met zuignap of vacuümpomp (een ‘vaginale kunstverlossing’).
  • Je hebt een grotere kans op een keizersnede omdat het niet goed gaat met je kindje.
  • De weeën zijn vaak minder krachtig en je hebt extra medicijnen nodig om de weeën weer krachtiger te maken.
  • Je hebt vaker een lage bloeddruk. Daarom krijg je een infuus met vocht en soms medicijnen om te voorkomen dat je bloeddruk te laag wordt.
  • Je kunt je bed niet uit, omdat je minder gevoel hebt in je benen. Dat komt langzaam weer terug nadat de toediening van medicijnen is stopgezet. Bij een lage dosering heb je meer gevoel in je benen en kun je soms staan en lopen
  • Je hebt meer problemen met plassen, omdat je door de verdoving niet goed voelt dat je moet plassen. Daarom krijg je vaak (tijdelijk) een blaaskatheter, Na de bevalling wordt de katheter weer verwijderd
  • Je hebt vaker koorts. Je lichaamstemperatuur kan stijgen door een ruggenprik. Het is dan lastig om te bepalen of dat door de ruggenprik komt of dat het om koorts gaat door een infectie. Voor de zekerheid krijg je dan een antibioticum. Soms moet de baby na onderzoek door de kinderarts worden opgenomen op de kinderafdeling en krijgt het ook een antibioticum.
  • Soms hebben vrouwen tijdens een ruggenprik last van jeuk. Deze bijwerkingen hebben vaak te maken met de samenstelling van de medicijnen.
  • Soms hebben vrouwen na een ruggenprik last van hoofdpijn. Dit komt omdat er een gaatje in het hersenvlies is geprikt waaruit hersenvocht lekt. Deze hoofdpijn kan met medicijnen behandeld worden.

Praktische zaken

  • Een ruggenprik kun je nog niet in elk ziekenhuis meteen en op elk moment van de dag krijgen. Vraag je verloskundige hoe dat geregeld is in ziekenhuizen bij jou in de buurt.
  • Soms wordt de ruggenprik uitgezet tijdens het persen. Dit verschilt per ziekenhuis

Marieke (32): ´Voor het plaatsen van de ruggenprik, werd 2 keer verkeerd geprikt omdat ik zo trilde van de pijn. Dat was enorm vervelend. De derde keer ging het goed en voelde ik niets meer. Ik voelde ook niet meer wanneer ik moest persen. Op de monitor kon ik zien wanneer ik moest meepersen. Na de bevalling bleek dat ik te hard geperst had: ik kon niet meer plassen. Hierdoor heb ik 4 weken met een katheter gelopen.’

Sabine (28): ´Tijdens mijn eerste bevalling raakte ik in paniek en begon te hyperventileren. Weer zwanger van de tweede wilde ik per se een ruggenprik. Het viel niet mee om die te krijgen, maar toen de ruggenprik uiteindelijk toch gezet was had ik geen spoor van angst of paniek meer!’.

Injecties met pethidine

Pethidine wordt toegediend via een injectie in je bil of bovenbeen. Pethidine lijkt op morfine. Het werkt binnen een half uur en werkt 2 tot 4 uur.

Klik hier! Voor- en nadelen pethidine

Voordelen van pethidine

  • Pethidine kan in veel ziekenhuizen op elk tijdstip worden gegeven.
  • Ongeveer 1 op de 3 vrouwen is tevreden over het pijnstillende effect.
  • Je kunt slaperig worden van pethidine, of zelfs in slaap vallen. Dat kan prettig zijn als je moe bent van de weeën: dan kun je even uitrusten.

Nadelen van pethidine

  • Pethidine werkt minder snel dan remifentanil, lachgas en een ruggenprik.
  • 2 van de 3 vrouwen heeft toch nog veel pijn.
  • Je kunt misselijk, suf en slaperig worden. Het kan zijn dat je de geboorte daardoor minder bewust meemaakt.
  • Je kunt niet meer rondlopen.
  • Ook de baby kan suf worden van pethidine. Daardoor kan het meer moeite hebben met ademhalen na de geboorte. Soms hebben baby's een injectie nodig om weer goed te kunnen ademhalen.
  • Door de sufheid kan je kindje soms minder goed de borst vinden en zuigen. Dit kan het geven van de borstvoeding bemoeilijken.

Brigitte (35): ‘Bij mijn eerste, die in stuit lag, heb ik gevraagd om een ruggenprik, maar die kreeg ik niet. Ik kreeg uiteindelijk wel een pethidine prik. Het was geen supermiddel, ik werd er alleen wat suffig van.’

Pompje met remifentanil

Remifentanil is een morfineachtige stof die wordt toegediend via een slangetje in de arm (infuus), dat vastzit aan een pompje. Je kunt zelf met een drukknop de hoeveelheid remifentanil bepalen die je toegediend krijgt. Het pompje is zo afgesteld dat je jezelf nooit te veel kunt geven.

Klik hier! Voor- en nadelen remifentanil

Voordelen van remifentanil

  • Remifentanil werkt snel, vaak al na een paar minuten
  • Remifentanil verdooft de pijn ongeveer even goed als pethidine
  • Na de bevalling is remifentanil snel uit je bloed verdwenen.

Nadelen van remifentanil

  • Remifentanil kan van invloed zijn op je ademhaling en op de hoeveelheid zuurstof in je bloed. Daarom moeten jij en je kindje bij gebruik van dit middel continu zorgvuldig in de gaten worden gehouden.
  • Het is nog niet goed onderzocht welk effect remifentanil op de borstvoeding heeft.

Praktische zaken

  • Remifentanil wordt nog maar kort gebruikt als pijnbehandeling tijdens de bevalling.
  • Remifentanil is nog niet in alle ziekenhuizen beschikbaar. Vraag aan je verloskundige of het in ziekenhuizen bij jou in de buurt beschikbaar is. 

Charlotte (26): Ik had niet het idee dat de remifentanil iets deed, maar het was vlak voor het persen, dus weet niet hoe de pijn zonder was geweest’’

Anke (30): ‘De pijn was er nog wel, maar het gaf me tussen de weeën door net wat meer rust. Ik was wel wat wazig maar voelde me verder goed.’

Folder ‘Bevallen – Hoe ga je om met pijn?’

Bekijk de folder ‘Bevallen – Hoe ga je om met pijn?’. De folder beschrijft allerlei manieren om de pijn tijdens het bevallen te verzachten. Met en zonder medicijnen. Thuis en in het ziekenhuis.

Deel via:

  • Facebook
  • Twitter
  • E-mail

Zoek een verloskundige bij jou in de buurt

Ben je zwanger of heb je een kinderwens?

Neem dan contact op met een verloskundige.

Over deverloskundige.nl

Deze site is een initiatief van de KNOV, de beroepsorganisatie van verloskundigen.

Naar knov.nl