Zwangerschapscholestase

Cholestase betekent: galstuwing. Gal is een vloeistof die helpt bij het verteren van vetten. Normaal stroomt gal vanuit de lever naar de galblaas. Bij cholestase gebeurt dit niet, of te langzaam. Daardoor blijft de gal te lang in je lever en werkt je lever tijdelijk minder goed. Er kunnen dan galzuren in je bloed komen, en ook in de placenta en bij de baby. Voor jou is zwangerschapscholestase niet gevaarlijk. Je lever herstelt vanzelf na de bevalling. Voor je baby kan het wel risico's geven.

Meestal komt zwangerschapscholestase door veranderingen in je hormonen, waardoor de afvoer van gal langzamer gaat. Het is nog niet bekend waarom sommige zwangeren wel zwangerschapscholestase krijgen en de andere niet. Je hebt meer kans op zwangerschapscholestase als: 

• het in de familie voorkomt (ongeveer 25% kans);
• je het eerder hebt gehad (ongeveer 50% kans dat je het nog een keer krijgt). 

Je merkt zwangerschapscholestase vooral aan jeuk aan je handpalmen en voetzolen. In het begin heb je met name 's nachts jeuk, maar het kan steeds erger worden en ook op andere tijden komen. Dit zijn de symptomen die op cholestase kunnen wijzen: 

• jeuk aan je handpalmen en voetzolen;
• gelere kleur van de huid (geelzucht);
• donkere urine;
• kleurloze of vette poep;
• pijn onder de ribben aan de rechterkant. 

Als je deze symptomen hebt, krijg je een bloedonderzoek. Daarbij wordt gekeken naar de werking van je lever en de galzuurwaarden in je bloed.

Veel zwangeren hebben last van jeuk, bijvoorbeeld aan hun buik of borsten. Je kan ook over je hele lichaam jeuk hebben. Meestal is dit onschuldig. Het komt doordat je buik groeit, waardoor de huid moet oprekken. Ook kan het komen door hormonen of huidproblemen, zoals eczeem. 

Bij zwangerschapscholestase komt de jeuk door te veel galzuren in het bloed. Dan is er een probleem met de lever. Het grootste verschil met gewone jeuk is de plek waar het jeukt. Bij cholestase heb je vooral jeuk aan je handpalmen en voetzolen. Hier kan je meer lezen over jeuk in de zwangerschap.

Je kan erge jeuk krijgen door zwangerschapscholestase. Zo erg, dat je er wakker van ligt. Voor zwangeren is zwangerschapscholestase niet meteen schadelijk. Het is wel belangrijk dat het op tijd wordt ontdekt. Ook moeten de galzuurwaardes in je bloed in de gaten worden gehouden. 

Voor de baby kan zwangerschapscholestase wel schadelijk zijn. De galzuren uit het bloed van de moeder gaan via de placenta naar de baby. De placenta en de lever van de baby kunnen de galzuren niet opruimen. Daardoor stijgt de hoeveelheid galzuren in het lichaam van de baby en in de placenta. Dit geeft een verhoogde kans op: 

• vroeggeboorte;
• poepen in het vruchtwater;
• heel soms overlijdt een baby in de baarmoeder.  

Om deze verhoogde risico's te voorkomen, kan de bevalling worden ingeleid als de galzuurwaardes in het bloed van de moeder te hoog zijn. Dan worden de weeën op gang gebracht met medicatie. Als dit voor 37 weken is, wordt de baby te vroeg geboren.

Als uit bloedonderzoek blijkt dat je zwangerschapscholestase hebt, draagt je verloskundige de zorg over aan het ziekenhuis. Daar begeleidt de gynaecoloog de zwangerschap verder. 

Controles 

Tot 36 weken zwangerschap krijg je elke 2 weken een bloedonderzoek om de galzuren in de gaten te houden. Vanaf 36 weken krijg je elke week bloedonderzoek. Verder is het belangrijk om erop te letten dat je baby genoeg beweegt. Als je je baby minder voelt bewegen, is het advies om het ziekenhuis te bellen. Met een extra controle, zoals een hartfilmpje, kan worden gekeken hoe het met je baby gaat. Hier vind je informatie over minder beweging  van je baby voelen. 

Behandeling 

Bij milde jeuk kan de gynaecoloog een zalf of crème voorschrijven om de jeuk te verlichten. Bij erge jeuk is er medicatie die ervoor zorgt dat je minder galzuren in je bloed hebt. 

Eerder bevallen? 

Als de galzuurwaardes in je bloed heel hoog zijn, of als je veel last hebt van klachten, kan de bevalling eerder worden ingeleid. Dat betekent dat de weeën op gang worden gebracht met medicatie. De gynaecoloog bekijkt samen met jou wat het beste is in jouw situatie en welke risico's er zijn voor de baby. Het advies is om niet langer dan 40 weken zwanger te blijven als je zwangerschapscholestase hebt. Daarna wordt het risico groter dat dit schadelijk is voor de baby.

Na de bevalling verdwijnt de jeuk binnen een paar dagen. Je krijgt een bloedonderzoek om te controleren of de galzuren en de leverwaarden weer normaal zijn. Als je medicijnen kreeg voor de zwangerschapscholestase, kan je daar in overleg met de arts mee stoppen. Je kan gewoon borstvoeding geven als je zwangerschapsholestase hebt gehad. 

Als je toch last blijft houden van jeuk, wordt opnieuw bloedonderzoek gedaan om te kijken naar de galzuurwaarden.

Het is belangrijk om je verloskundige te bellen als je jeuk aan je handpalmen en voetzolen hebt. Dan kan de verloskundige je voor onderzoek doorverwijzen naar de gynaecoloog. Als blijkt dat je zwangerschapscholestase hebt, neemt de gynaecoloog de begeleiding van de zwangerschap en de bevalling over. De verloskundige begeleidt je daarna verder in het kraambed. Deze zal er dan op letten of de tekenen van cholestase overgaan.