Actieve fase van de bevalling

Bevalling
Actieve faseBron: Hester Hielkema Fotografie

In het kort

Tijdens de actieve fase is de bevalling goed op gang gekomen. Je hele lichaam heeft nog maar één doel: je baby geboren laten worden. Daarvoor is eerst volledige ontsluiting nodig, het openen van de baarmoedermond. De actieve fase heet daarom ook wel: ontsluitingsfase. Dit gebeurt er: 

  • Je hebt regelmatige, krachtige weeën. 
  • Je krijgt steeds meer ontsluiting: de baarmoedermond gaat open door de weeën.   
  • De actieve fase duurt gemiddeld 4-8 uur bij een eerste bevalling. 

Wat is de actieve fase van de bevalling?

Tijdens de latente fase heeft je lichaam zich voorbereid op de bevalling. Daarbij kan je al (lichte) weeën of krampen hebben gevoeld. Als de bevalling overgaat in de actieve fase, heb je ontsluitingsweeën. Deze weeën zijn:  

  • regelmatig, de pauzes ertussen duren telkens ongeveer even lang;  
  • krachtig, je hebt al je aandacht erbij nodig;  
  • langer dan in de latente fase en de pauzes ertussen zijn korter.  

Er is geen twijfel meer: de bevalling zet door. Aan het begin van de actieve fase is de baarmoedermond meestal ongeveer 3-4 centimeter open. De ontsluiting (openen) gaat verder, tot de baarmoedermond 10 centimeter open is. Dat heet: volledige ontsluiting. Hoe lang dit duurt, verschilt erg per bevalling. Meestal gaan de eerste centimeters langzamer dan de laatste centimeters.  

Wat merk je van de actieve fase?

Je hebt al je aandacht nodig bij het opvangen van de weeën. Ze hebben een duidelijke opbouw, zoals een golf. Je voelt de pijn toenemen naar een piek en dan weer afzakken. Tussen de weeën heb je vaak een korte pauze. Probeer in de pauzes zo goed mogelijk te ontspannen. Dan kan je de volgende wee weer aan.

Hoe weet je dat de actieve fase is begonnen? 

De actieve fase heeft geen duidelijk beginpunt. Het ontstaat geleidelijk vanuit de latente fase van de bevalling. Je weet dat je in de actieve fase zit als je regelmatige, krachtige weeën hebt. Ze duren langer dan de weeën/krampen in de latente fase. De pauzes tussen de weeën duren korter. Ook komt er endorfine vrij in je lichaam. Deze stof onderdrukt pijn. Hier lees je meer over endorfine, weeënpijn en manieren om met de pijn om te gaan.  

Hoelang duurt de actieve fase? 

Dat verschilt per bevalling. Vaak gaat de actieve fase sneller dan de latente fase (de beginfase). Bij een eerste bevalling is een actieve fase van gemiddeld 4-8 uur normaal. Een tweede of volgende bevalling verloopt vaak (maar niet altijd) veel sneller dan de eerste keer. 

Tips om de actieve fase goed door te komen 

Dit kan goed helpen tijdens de actieve fase van de bevalling:   

  • Ontspanning zoeken. Bijvoorbeeld met rustige muziek, ademhalingsoefeningen, warm water (douche/bad/kruik), een fijne sfeer (warme kamer, zacht licht, gordijnen dicht), massage of druk met de handen tegen je onderrug.  
  • Wisselen van houding. Probeer houdingen waarin je de weeën goed kan opvangen. Bewegen kan ook helpen. 
  • Regelmatig plassen. Als je blaas leeg is, kan je baarmoeder beter samentrekken en opengaan.  
  • Genoeg drinken, kleine beetjes eten. Zo krijg je toch wat binnen als je weinig zin in eten hebt.  
  • Ondersteuning. Van je verloskundige, je partner en/of een vriendin, familielid of doula.  

Wanneer moet je de verloskundige bellen als je in de actieve fase zit? 

Tijdens de zwangerschap legt je verloskundige je uit wanneer je belt tijdens de bevalling. Dat zijn de belinstructies. Bij vragen of zorgen mag je altijd je verloskundige bellen. 

Bel direct wanneer je:   

  • weeën hebt en minder dan 37 weken zwanger bent; 
  • vliezen breken en het vruchtwater niet helder is (groen, bruin of een andere kleur);  
  • helderrood bloedverlies hebt, meer dan ‘een beetje bij het afvegen'. Bel altijd als je twijfelt over de kleur of de hoeveelheid bloedverlies;  
  • heel intense weeën hebt en het gevoel dat je moet poepen. Ook als de weeën nog maar kort geleden zijn begonnen. Dit kan persdrang zijn. 

Hoe gaat het verder? 

Aan het eind van de actieve fase is er een overgangsfase: de ontsluitingsweeën gaan over in persweeën. Je voelt tijdens een wee steeds meer druk in je buik, onderrug en bekken. Het voelt alsof je moet poepen. Hier lees je meer over de overgangsfase. 

Bronnen