de Verloskundige

Bloedarmoede

Last van duizeligheid, vermoeidheid, hoofdpijn of ben je snel kortademig? Dan kun je last hebben van bloedarmoede. Dat betekent dat er te weinig rode bloedcellen in je bloed zitten of dat de rode bloedcellen niet goed werken. Overigens is meestal je zwangerschap zelf de reden van deze klachten en zijn ze dus onschuldig.

Wat is bloedarmoede

In de rode bloedcellen zit hemoglobine (Hb). Hb is nodig om zuurstof via het bloed naar de cellen in het lichaam te vervoeren. Het Hb-gehalte is de verhouding tussen de hoeveelheid Hb en de rest van het bloed. Tijdens de zwangerschap is het Hb-gehalte altijd wat lager dan buiten de zwangerschap. Dat komt omdat je in je zwangerschap meer bloed in je lichaam hebt, met verhoudingsgewijs meer vocht (plasma) dan rode bloedcellen.

Oorzaken

Je kunt bloedarmoede hebben door:

  • je zwangerschap
  • een tekort aan ijzer
  • een vitaminetekort, vooral foliumzuur of vitamine B12
  • een bloedziekte, zoals sikkelcelanemie of thalassemie
  • een combinatie van deze oorzaken

Symptomen

  • Symptomen
  • gevoel van flauwvallen
  • kortademigheid
  • hartkloppingen
  • weinig eetlust
  • vermoeidheid 
  • transpireren
  • duizeligheid
  • oorsuizen
  • bleekheid
  • hoofdpijn
een versnelde hartslag (bij ernstige bloedarmoede)
Let op: Deze klachten komen in de zwangerschap vaak voor zonder bloedarmoede. Bovendien geeft bloedarmoede meestal pas klachten als het Hb-gehalte erg laag is.

Begeleiding van je verloskundige

Tijdens de eerste controle bij de verloskundige bepaalt zij het HB-gehalte. Vaak bepaalt zij ook het MCV, dat het gemiddelde volume van je rode bloedcellen laat zien. Heb je een normaal Hb-gehalte, dan heb je geen bloedarmoede.

Is je Hb-gehalte verlaagd dan kijkt de verloskundige verder naar het MCV. Is het MCV verlaagd (kleine bloedcellen) dan is de kans groot dat je een ijzertekort hebt. Als het MCV erg verlaagd is en jij of je ouders niet van West-Europese afkomst bent, bestaat ook de kans dat je een bloedziekte hebt. De verloskundige verwijst je in dat geval naar de huisarts om dit verder te onderzoeken.

Is het MCV verhoogd (grote bloedcellen), dan is de kans groot dat je een vitaminetekort hebt. Ook in dat geval verwijst de verloskundige je naar de huisarts om dit verder te onderzoeken.

Rond de 30e week is het Hb-gehalte het laagst. Daarom kijkt je verloskundige rond die zwangerschapsweek je Hb-gehalte nog eens na. Dit doet ze vaak via een vingerprik.

Ook na de bevalling kan er bloedarmoede optreden. Een paar maanden na de bevalling is het Hb-gehalte meestal weer normaal. 

In het uitklapbare schema hieronder zie je wat je Hb-gehalte minimaal moet zijn.

Schema uitleg Hb-gehalte

In het schema zie je wat je Hb-gehalte minimaal moet zijn.

voor je zwangerschap 7,5 mmol/l
tot en met 13 weken 7,1 mmol/l
14 tot en met 17 weken 6,8 mmol/l
18 tot en met 21 weken 6,5 mmol/l
22 tot en met 37 weken 6,3 mmol/l
vanaf 38 weken 6,5 mmol/l
1 tot en met 5 weken na je bevalling 6,5 mmol/l
6 weken na je bevalling 7,2 mmol/l      

Risico op bloedarmoede

Sommige vrouwen hebben een groter risico op bloedarmoede tijdens de zwangerschap. In dat geval bepaalt je verloskundige ook rond 20 weken je Hb-gehalte.

Je hebt een grotere kans op bloedarmoede als je

  • tiener bent
  • binnen een jaar na de geboorte van je vorige kind zwanger bent
  • als je vegetariër bent of juist weinig groenten eet
  • als jij of je ouders niet uit West-Europa komt
  • als je zwanger bent van een meerling
  • als je een bloedziekte als sikkelcelanemie of thalassemie hebt

Ook heb je een grotere kans op bloedarmoede als je veel bloed verliest tijdens of na je bevalling. In dat geval zal de verloskundige in het kraambed of in de weken erna een Hb-gehalte bij je bepalen.

Voorkomen

Bloedarmoede is niet altijd te voorkomen. Als je gezond en gevarieerd eet, krijg je in principe voldoende bouwstoffen binnen om rode bloedcellen (en hemoglobine) aan te maken. Als je veel vitamine C bij je maaltijden eet of drinkt, neemt je lichaam de ijzer uit de voeding sneller op. Melkproducten, koffie en thee bij de maaltijd remmen de opname van ijzer juist.

Voeding

Heb je een laag Hb-gehalte, eet dan vooral ijzerrijke producten. Veel van deze producten bevatten ook foliumzuur en vitamine B12.

  • graanproducten: bruin- of volkorenbrood, volkorenpasta, muesli, zilvervliesrijst
  • vlees, vis (vooral kabeljauw, haring en sardientjes) en eieren
  • aardappelen en peulvruchten (bruine en witte bonen, linzen en sojabonen)
  • groenten zoals spinazie, andijvie, broccoli, courgette, doperwten, tomatenpuree
  • appelstroop, gedroogd fruit (abrikozen en vijgen) en noten

Medicijngebruik bij bloedarmoede

De behandeling van bloedarmoede hangt af van de oorzaak. Bij een ijzertekort kan je verloskundige ijzertabletten voorschrijven. In alle andere gevallen zal je huisarts een behandeling met je afspreken.

Deel via:

  • Facebook
  • Twitter
  • E-mail

Zoek een verloskundige bij jou in de buurt

Ben je zwanger of heb je een kinderwens?

Neem dan contact op met een verloskundige.

Over deverloskundige.nl

Deze site is een initiatief van de KNOV, de beroepsorganisatie van verloskundigen.

Naar knov.nl